W wieku 70. lat odszedł Józef Pyrz – polski rzeźbiarz i filozof mieszkający w Paryżu

Utworzono 26 września 2016 przez Red. VP

pyrz-1 Wczoraj wieczorem dotarła do nas z Polski smutna wiadomość: zmarł Józef Pyrz. Rzeźbiarz, filozof, poeta, piewca życia, orędownik prawdy, sprawiedliwości i miłości do bliźniego; jedna z najważniejszych postaci polskiego ruchu hipisowskiego przełomu lat 60. i 70…

Wiadomość tym bardziej dla nas przykra i nie do uwierzenia, że dokładnie miesiąc temu, 25 sierpnia br. odwiedziliśmy go w jego pracowni w Gawłówku, gdzie powracał co jakiś czas wraz z rodziną, aby odpocząć od paryskiego zgiełku, aby oddychać polskim powietrzem, aby powrócić do korzeni i domu rodzinnego…

 

Pogrzeb odbędzie się w pobliskich Mikluszowicach, w czwartek 29 września br. o godz. 14.00.

 

Józef Pyrz to postać niebanalna, nieomalże „wyjęta z naszych współczesnych realiów”. Aura, jaką roztaczał wokół siebie, to coś absolutnie magicznego, dziś prawie niespotykanego.

pyrz-2
Józef Pyrz w swym rodzinnym domu w Gawłówku (również na zdjęciu powyżej),
25 sierpnia 2016 r., fot. AP

Urodził się w 1946 r. w Gawłówku koło Bochni. Jako dziecko, tuż po śmierci ojca, zachorował na gruźlicę kości i zabrano go do sanatorium, gdzie spędził wiele młodzieńczych lat. Nie było to jednak leczenie i rehabilitacja, o jakich można by pomyśleć. Jak sam wspominał: Na nas eksperymentowano. Byliśmy skazani na śmierć. Antybiotyki wówczas były, ale tylko dla partyjnych. Wówczas już zaczął rzeźbić. Obecnie o jego dziełach mówi się, iż są to rzeźby sakralne; wiele z nich znajduje się w kościołach na całym świecie. Trzeba jednak wiedzieć, że początkowo, jak mówił, był „dzieckiem sukcesu stalinowskiej propagandy” i, co za tym idzie, ateistą, gdyż słowa „Bóg” w owym środowisku nie wypowiadano… Uczył się w Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem, a pewnej nocy, już jako nastolatek, po przeczytaniu ewangelii Pisma Świętego, podrzuconego przez koleżankę, uderzony ich treścią i zafascynowany tym, że na każdej ich stronie była miłość, zaczął chodzić na katechizm, a później studiować historię filozofii, aby – jak sam powiedział – nie było to jedynie na płaszczyźnie wiary, lecz by zweryfikować, że się nie pomylił.

pyrz-27-07-2012
Józef Pyrz na jednej z wystaw w Galerii Roi Doré, lipiec 2012 r., fot. archiwum GRD

W 1979 r. Józef Pyrz zmuszony był wyjechać do Francji, wiele lat mieszkał w Paryżu. Tematyka jego rzeźb oscyluje wokół wątków religijnych. O swoich pracach mówił, że mają niepokoić, poddawać w wątpliwość, uświadamiać, iż jesteśmy wpół drogi lub nie zawsze na właściwej drodze. Patrząc na jego monumentalne rzeźby, odzwierciedlające przemyślenia artysty-filozofa, trudno uwierzyć, iż człowiek o tak drobnej posturze i po ciężkiej chorobie stawów, jest w stanie tego dokonać.

pyrz-wpracowni-lipiec-2012
Rzeźby Józefa Pyrza w jego paryskiej pracowni, lipiec 2012 r., fot. AP

Józef Pyrz jest autorem setek prac, eksponowanych na licznych wystawach w kraju i za granicą. Ponadto, 15 stycznia 2013 r. otwarte zostało muzeum prezentujące część jego twórczości – Centrum Sztuki w Schorbach w północno-wschodniej Francji (Lotaryngia), niedaleko niemieckiej granicy (Centre d’Arts du Grosser Garten), gdzie podziwiać można jego rzeźby. Zajmujące powierzchnię 450 m² centrum powstało z inicjatywy Claude’a i Jacqueline Reslinger, którzy oczarowani pięknem monumentalnych prac Pyrza, stworzyli m. in. „Ścieżkę rzeźb Józefa Pyrza” na terenie zaprojektowanego przez paryskiego architekta Gabriela Marot kompleksu z drewna, szkła i plexi. Państwo Reslinger w ten sposób mogą dzielić się z innymi zachwytem nad rzeźbami Józefa Pyrza i nad dziełami innych współczesnych artystów. // Adres: Schorbach 57230 Francja, godziny otwarcia: 14.00-19.00 (zamknięte w poniedziałek i wtorek), tel. +33 387 964 791 | +33 676 797 779 //

centre_d_art-optimized
Centrum Sztuki w Schorbach (Centre d’Arts du Grosser Garten)
– źródło: http://jozefpyrz.com/centre-d-art-grossen-garten.html

pyrz-fot-gabriel-marot-2
Rzeźby Józefa Pyrza w Centrum Sztuki w Schorbach, fot. Gabriel Marot


Józefie, w naszej pamięci pozostaniesz zawsze żywy, podobnie jak żywe pozostają Twoje słowa

(in: Józef Pyrz – „Luźne zapiski myśli”, © Józef Pyrz):

CIAŁO

Ciała nie można rozpatrywać oddzielnie,
gdyż aby mówić o nim, angażuję duszę,
będącą motywem ciała – jedno z drugim zespolone,
że nie wiem gdzie jedno się kończy, a drugie zaczyna.
Gdy ciało umiera – wraz z nim umiera intelekt – osąd o ciele,
pozostaje wspomnienie, tęsknota, ślad, forma,
do której odlewnik wlewa porcję brązu i powołuje do życia
– życie to ta niezwykła unia między duszą i ciałem, życie to człowiek.

 

SŁOWO

Powróć słowo,
które ptakiem odleciało,
z gałązką oliwną – powróć
i wyściel wnętrze mego domu – serce – pokojem,
wiem, że jest ciasno – zbyt wiele przedmiotów,
w ciągu lat minionych nagromadziłem,
a ciebie – gdzieś tam na półkach schowałem.

Powróć słowo – życie,
a ja zaproszę przyjaciół,
zasiądziemy wokół stołu
i będziesz radości naszej imieniem,
bo odnalazłem zgubiony sens życia,
bo Słowo stało się ciałem, abyśmy
stali się Słowem.

___________________
Alicja Połap, wraz z przyjaciółmi z kręgu Galerii Roi Doré,
składając jednocześnie nasze najszczersze kondolencje Rodzinie.
Paryż, 26.09.2016

Komentuj...

*



środa, 23 sierpień, 2017

  • Pogoda Paryż





    Niestety aktualne dane pogodowe nie są dostępne!

     

  • Kurs walut

  • Ogłoszenia

  • Newsletter Vector Polonii

  • Portal prowadzony w ramach programu „Media w służbie Polonii”, realizowanego przez Fundację SEMPER POLONIA i współfinansowanego dzięki dotacji Kancelarii Senatu RP.