Dziennik Macieja Morawskiego, 9 października 2016 r.

Utworzono 09 października 2016 przez Red. VP

Morawski foto 02.06.2016Mariusz Kubik przywiózł mi z Maisons-Laffitte wielkiej wagi dar prezesa Wojciecha Sikory. Album Lafitte, noszący podtytuł: Ludzie „Kultury” o sobie. Chodzi o znakomicie opracowany przez długoletniego rozmówcę Jerzego Giedroycia, Mirosława Chojeckiego wybór ze wspomnień i opowieści ludzi z giedroyciowego zespołu. W słowie od wydawcy Marek Mutor, Dyrektor Narodowego Centrum Kultury, mocno podkreśla: NIE SPOSÓB PRZECENIĆ WAGI DOKONAŃ JERZEGO GIEDROYCIA i wpływu wydawanej przez niego „Kultury” na umysły Polaków drugiej połowy XX wieku…

Ze swej strony autor, czy jak kto woli (dodam, wprost genialny) autor tego opracowania, Mirosław Chojecki słusznie podkreśla, że „najprawdziwsze są wypowiedzi osób związanych z Kulturą, znajdujące się w niezwykle obszernej korespondencji Redaktora, w wywiadach prasowych, radiowych, filmowych.

Jednym słowem, chodzi o „dokument” wielkiej wagi. Dodam: dokładny, wnikliwy i obiektywny! Ale przyznam, że na mnie – od końca lat czterdziestych obserwatorze, bliskim znajomym, zapewne przyjacielu środowiska Kultury, autorze publikowanych tam między innymi, co prawda tylko dwóch nowel (w tym jednej pt. „Jacek”, zdaniem kilku rzeczoznawców istotnej i bardzo typowej), niegdyś częstym gościu obu kolejnych domów „Kultury” – ogromne wrażenie zrobiły zebrane i dobrze dobrane przez Mirka Chojeckiego ilustracje! Nie mogę tu przytaczać ich zbyt wielkiej liczby. Wspomnę jednak, że niesamowicie poruszyło mnie zamieszczone na stronie 17. zdjęcie z roku 1943! Na plaży, ponoć gdzieś w Palestynie, siedzą: przez wielu i przeze mnie zapomniany harcmistrz Józef Zielicki – człowiek niegdyś w naszych środowiskach dzięki swej sprawności i prężnemu, „skautowskiemu” podejściu do ogromu trudnych problemów tamtych czasów bardzo ważny – dalej: wielce chudy, bogaty swym niesamowicie bacznym i wnikliwym spojrzeniem Józef Czapski, ten – jak mawiał mój ojciec – „o ogromnych talentach i niesamowitej sile oddziaływania wszechświatowy (co u nas tak rzadkie) Polak”; wreszcie patrzący zawsze w dal, pełen pomysłów i śmiałych, bardzo jego własnych koncepcji Jerzy Giedroyc. Zafrapowało mnie też zdjęcie czytającego, leżącego na swym tapczanie w domu w „Laficie” Henryka Giedroycia, niegdyś przez nas nazywanego „młody książe”, człowieka cichego, skromnego, lecz – jak to dobrze wiedział Józef Czapski – o dużej inteligencji i, dodam, o świetnych manierach. Na stronie 41. znalazłem zdjęcie Zygmunta i pani Zosi Hertzów. Zdjęcie w mym skromnym odczuciu ważne, bo jakby ujawniające: osobowość tych dwóch tak kluczowych w życiu „Kultury” postaci, pewną nonszalancję tak życzliwego ludziom i od dziecka obytego w bardzo elitarnych sferach Zygmunta i czujne spojrzenie jakże sprawnej pani Zosi. Historyczne znaczenie ma (str 61.) fotografia (Bagdad 1943) wyraźnie – powiedziałbym – serdecznej, bliskiej, zapewne poufnej rozmowy Józefa Czapskiego z generałem Władysławem Andersem.

Na stronie 123. zachwyciło mnie – powiedziałbym – bardzo „wyraziste” zdjęcie Witolda Gombrowicza (luty 1965, balkon jego mieszkania w Vence), wykonane przez Bohdana Paczowskiego. Na stronie 146. z kolei – powiedziałbym – „romantyczne” zdjęcie Czesława Miłosza (ogród „Lafitu”, rok 1956). Na stronach 158. i 159. zdjęcia Marka Hłasko (rok 1957). Na stronie 169. dość bliscy mi niegdyś Kot Jeleński i Wacio Zbyszewski, rzecz jasna właśnie w owym „Laficie”. Następnie na str. 171. mój niegdyś częsty rozmówca Stefan Kisielewski…

Tyle o zdjęciach. Gdy chodzi o opinie i uwagi na piśmie, to aby mego tekstu nie przedłużać, przytoczę tylko jedno zdanie mego Dyrektora, nauczyciela i opiekuna, Jana Nowaka. Stwierdził on jasno swego czasu, iż Maisons-Laffitte jest mekką nie tylko dla niezależnych pisarzy i publicystów, artystów, ale także dla zwykłych ludzi, jednym słowem dla wszystkich nas, Polaków. Tyle na dziś, ot tak, od ręki, spontanicznie…

Korekta: AP

Komentuj...

*



środa, 22 maj, 2019

  • Pogoda w Paryżu



    Niestety aktualne dane pogodowe nie są dostępne!


     
  • Kurs walut

  • Newsletter Vector Polonii

  • Partner: ASSOCIATION YOT-ART